DEĞİRMENDERE'DE SANAT

Gündelik yaşamda kültürel konulara değinilirken sıkça duyduğumuz “coğrafya kaderdir” sözü ne kadar gerçeği yansıtır? İbn Haldȗn’a ait olduğu düşünülen bu sözün söyleyenden çok içeriğini irdelemek önemlidir. Coğrafyanın kader olduğunu düşünerek, yaşam perspektifimizi belirlemek ve bu anlamda pozitif imtiyazlı olduğumuzu düşünmek aslında sosyolojik olarak pasif bir kabulleniştir. Coğrafya insan için elbette önemlidir. Fakat Kültürel anlamda toplum ve zihin bağlamında farklı parametreleri yadsımak doğru değildir. Kültürün tanımında mekân, tarihi derinlik ne kadar ola da, sonuçta akışkanlık ve etkileşim durumları konunun odak noktasındadır.

Biyo-fiziksel mekân kültüre kaynaklık etmektedir. Kültür, coğrafyadan bağımsız düşünülemez. Kentlerin kültürel alt yapısında içinde bulunduğu alan her anlamda denge açısından belirleyicidir. Değirmendere bu konuda göz ardı edilmiş önemli “kent” odaklı kültürel zenginliği olan bir yerleşim alanıdır. Tarihi derinliği kaynaklara bakıldığında Roma ve Bizans’ı işaret eder. Yapılan çalışmalarda Değirmendere çevresinde Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılar bulunmuştur. Ayazma, lahit, kilise, hamam vd. arkeolojik bulgular bunlardan sadece  bazılarıdır.

Tarihi derinliği eskilere dayanan Değirmendere’nin kültürel zenginliği çevresine göre daha farklıdır. Geçmişten beri bir merkezi bölge olması Değirmendere’yi özel kılan nedenlerden birisidir. Osmanlı ve Cumhuriyet’in ilanından sonra da Değirmendere özel konumunu koruyarak gelişimini sürdürmüştür.

Kültürel anlamda 19. Yüz yıldan beri ciddi çalışmalar yapılmıştır. Camiler hamamlar ve meşhur fındık ürünü ve beraberinde festivaller. Değirmendere fındığı ve fındık festivali, dünyada ilk açık hava ahşap müzesi festivali ve sempozyumu. Tüm bunlar Değirmendere ve çevresine kültürel anlamda katkı sağladığı etkinliklerdir.

Yerel yönetimlerin sosyal sorumluluk etkinlikleri ve kültüre verdikleri bu değer, çevre belediyeler açısından da önemlidir. 2008-2009 yılı itibarıyla belediye vasfını kaybederek Gölcük ile birleşen Değirmendere kendi bağımsız çalışmalarını bitirmese de, belirli bir ivme kaybetmiştir. Günümüzde Değirmendere’de yeniden canlanmaya başlayan etkinlikler, müzik, resim, el sanatları, edebiyat vb. çalışmalar kültürel farkındalık açısından dikkat çekicidir. Değirmendere’de varlığını sürdüren ve kökenleri tarihin derinliklerinde olan sanat nüveleri yeniden çeşitli platformlarda etkinlik ve eğitim ile canlanmaktadır. Müzisyenler, müzik eğitimcileri, edebiyatçılar ve sanat mekânları günden güne artmaktadır. Servet-i Fünun Dergisi sahibi Ahmed İhsan Bey Değirmendere’de yaşadı ve hayata gözlerini yumdu. Halide Edip Yeni Turan romanında Değirmendere’yi imrenerek anlatır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eşkıya İninde adlı romanı Değirmendere’de geçer. Değirmendere’nin yeniden kültürel yaşamının canlanması için çalışan aydınlarımıza teşekkür ediyoruz.